Wszystko o VPN: Poradnik 2020

Co to jest VPN? Jak działa? Jak wybrać VPN i dlaczego warto go używać?

Analiza działania usług VPN. Konkretne wskazówki i sprawdzone porady poświęcone wyborowi VPN dla Windows, MacOS, Android i iOS.

Piotr rok · 19 min. czytania
Polecany VPN:

Usługa VPN (ang. virtual private network - wirtualna sieć prywatna) to szyfrowany tunel, który umożliwia bezpieczny i prywatny dostęp do Internetu. W tym artykule przygotowałem wszystkie najważniejsze informacje na temat VPN od A do Z.

Sprawdzam, jak działa VPN i przedstawiam 9 powodów, dla których warto go używać. Piszę o tym, jak wybrać najlepszy VPN, oraz ile to kosztuje. Analizuję też, na co warto zwrócić uwagę, wybierając VPN dla komputerów (Windows i macOS), smartfonów (Android i iOS), VPN do gier, jako rozszerzenie do przeglądarki i do torrentów. Piszę też o legalności VPN w Polsce i na świecie oraz porównuję VPN do TOR-a. W dalszej części znajdziesz też informacje o szybkości działania VPN-ów i protokołach, z których korzystają. Miłej lektury!

Jak działa VPN?

VPN (Virtual Private Network) to nazwa usługi, która pozwala bezpiecznie i prywatnie uzyskać dostęp do sieci poprzez przekierowywanie połączenia przez serwer i ukrywanie działań online.

Uruchomienie usługi VPN szyfruje dane, nawet zanim usługodawca internetowy lub jakikolwiek inny dostawca sieci Wi-Fi to zauważy. Wszystkie wykonane działania trafiają następnie do sieci VPN, a także z serwera VPN do miejsca docelowego w internecie. Oznacza to, że odbiorca łączy wszystkie dane z tymi pochodzącego z serwera VPN i z jego lokalizacji, dzięki czemu nie wie, gdzie faktycznie znajduje się urządzenie nawiązujące kontakt z siecią.

Schemat połączenia bez VPN:
Komputer –> dostawca internetu –> strona docelowa

Większość osób korzysta z właśnie takiego sposobu nawiązywania połączenia z siecią, jednak tego rodzaju rozwiązanie ma pewne wady. Wszystkie dane są otwarte, a każda zainteresowana strona może mieć wgląd na to, jakie działania zostały wykonane.

Internet to zbiór serwerów odpowiedzialnych za przechowywanie stron internetowych i udostępnianie ich każdemu, kto chce je oglądać. Te serwery komunikują się ze sobą przez cały czas, w tym dzielą danymi, aby w końcu umożliwić przeglądanie treści. W konsekwencji pozwala to na szybkie przeglądanie internetu, jednak jest dalekie od zachowania prywatności.

I choć w wielu przypadkach nie ma żadnego wpływu na doświadczenia związane z surfowaniem, to jednak już w przypadku bankowości internetowej, firmowej poczty e-mail lub innych ważnych informacji, ogólnodostępny wgląd może być niepokojący.

Schemat połączenia z VPN:
Komputer –> serwer VPN (szyfrowanie danych) –> dostawca –> strona docelowa

Schemat działania VPN

Korzystając z usługi VPN dane są szyfrowane, a następnie przesyłane są w tej postaci do usługodawcy internetowego. Serwer VPN jest stroną trzecią, która łączy się z internetem w imieniu użytkownika. Rozwiązuje to problem prywatności i bezpieczeństwa na kilka sposobów:

  • witryna docelowa widzi serwer VPN jako źródło ruchu,
  • zidentyfikowanie użytkownika lub konkretnego komputera jako źródła danych jest znacznie utrudnione,
  • dane są zaszyfrowane, więc nawet jeśli działania w internecie są obserwowane, to nie widać ich w faktycznej formie.

Kiedy i dlaczego warto używać VPN? 9 powodów

Dobrej jakości VPN są niesamowicie przydatne jako kolejna warstwa bezpieczeństwa na różnych protokołach na stronach internetowych. Przekazują wszystkie połączenia i nie dzielą się prywatnymi informacjami z innymi serwerami. Ogólnie rzecz biorąc są one kolejnym krokiem w kierunku bardziej świadomego korzystania z sieci i to z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności.

VPN są wybierane również przez użytkowników, którzy nie mogą otrzymać pełnego dostępu do internetu z powodu restrykcyjnego prawa w danym kraju. Ograniczanie swobody w dostępie do treści, które są najbardziej odpowiednie dla konkretnej osoby, wydaje się być znacznym naruszeniem. Dlatego VPN są chętnie wybierane zarówno przez turystów udających się do krajów objętych cenzurą, jak również przez ich mieszkańców.

Istnieje też wiele innych powodów, dla których warto korzystać z VPN:

  1. Anonimowość
    Prawdopodobnie najczęstszym powodem, dla którego ludzie wybierają VPN, jest zdolność do ukrywania prawdziwego adresu IP, lokalizacji użytkownika i uniemożliwianie odczytania aktywności w internecie przez osoby niepożądane, chroniąc w ten sposób tożsamość.
  2. Bezpieczeństwo
    W szczególności dotyczy to z korzystania z Wi-Fi poza swoją domową siecią. Wiąże się to z wieloma zagrożeniami i jest najczęstszą przyczyną wykradania danych, w tym włamań na internetowe konta bankowe, podszywanie się, instalowanie złośliwego oprogramowania. Dzieje się tak z prostego względu – do darmowej sieci Wi-Fi mają dostęp wszyscy, więc również i hakerzy. Według badań prowadzonych przez firmę Gizmodo, rozpracowanie kodu o długości sześciu znaków to jedynie dziesięć minut pracy dla hakera. Po połączeniu z siecią VPN dane są zabezpieczone, a cały ruch z urządzenia jest szyfrowany, więc osoby trzecie nie mogą z niego korzystać.
  3. Odblokowanie treści ograniczonych przez wzgląd na położenie geograficznie
    Komunikat „to wideo nie jest dostępne w Twoim kraju” może być niezwykle frustrujący. Sam fakt przebywania w określonym miejscu na świecie nie powinien definiować zakresu oglądanych filmów. Z podobnymi przypadkami można się spotkać chcąc posłuchać radia lub skorzystać z dowolnej usługi, która jest blokowana na podstawie lokalizacji adresu IP.
  4. Prywatność i poufność
    Możliwość korzystania z internetu bez naruszania prywatności to kolejna rzecz, z którą może pomóc VPN. Hakerzy nie są jedynymi osobami, które przeglądają aktywność online użytkowników. I choć brzmi to bardzo futurystycznie, to agencje rządowe również mają wgląd we wszystkie dane, jakimi operuje się w internecie. Dbanie o bezpieczeństwo w kraju nie jest niczym złym, jednak przeglądanie osobistych rozmów, a nawet możliwość zarejestrowania obrazu z kamery, są już bardzo niepokojące.
  5. Zapobieganie śledzeniu działań w internecie
    VPN ukryje cały ruch w sieci, nawet ten od dostawcy usług internetowych. Niezależnie od tego, czy jest się reporterem zajmującym się wrażliwymi tematami, czy próbuje się omijać niektóre praktyki śledzenia reklamodawców, stron internetowych lub wyszukiwarek, korzystanie z VPN to dobry środek ostrożności we wszystkich tych sytuacjach.
  6. Obejście cenzury rządu
    Spora liczba krajów blokuje strony internetowe i dostęp do mediów społecznościowych, co ogranicza wolność informacji i narusza prawo ludzi do swobody wypowiedzi. Najbardziej ilustracyjnym przykładem cenzury rządowej w internecie są Chiny – obywatele tego kraju nie mają dostępu do większości stron z „zachodnimi” informacjami. Rosja, Iran, Turcja i inne kraje na Bliskim Wschodzie mają podobne systemy. W tych państwach bez VPN nie jest możliwe nieskrępowane przeglądanie internetu.
  7. Udostępnianie P2P i torrenty
    W krajach, gdzie działania związane z pobieraniem torrentów wchodzą w zakres przepisów o naruszeniu praw autorskich, być może lepiej jest uzyskać połączenie VPN z miejsc, w których takie procesy nie narażają na konflikt z prawem. Dzięki sieci VPN chroniącej tożsamość można korzystać z witryn torrentowych bez obaw o reperkusje. Należy jednak pamiętać, że nie wszyscy dostawcy VPN obsługują torrenty, a piractwo zawsze, niezależnie od użytych środków, jest nielegalne.
  8. Dostęp do rzeczywistych cen
    Niektóre rezerwacje lotnicze i witryny hotelowe mogą pokazywać różne ceny w zależności od lokalizacji geograficznej. Co więcej, mają tendencję do zawyżania cen, jeśli po raz drugi szuka się tego samego miejsca docelowego lub hotelu, ponieważ dane te były im przekazane przy poprzedniej wizycie. Używając sieci VPN zawsze ma się dostęp do takich cen, jakie oferuje się w danym kraju przy pierwszym przeglądaniu strony.
  9. Odblokowywanie gier z ograniczonym dostępem geograficznym
    Podobnie jak w przypadku odblokowywania usług mediów strumieniowych z ograniczoną liczbą pozycji geograficznych, dzięki VPN można również uzyskać dostęp do gier i serwerów, które są podzielone wg krajów lub kontynentów.

Jak wybrać VPN?

Wpisując w wyszukiwarkę internetową „najlepszy dostawca VPN” można zostać przytłoczonym ogromem opcji do wyboru. Warto więc wiedzieć, na jakie kwestie powinno zwracać się uwagę, by dobrać VPN do swoich potrzeb.

  1. Koszt a bezpieczeństwo
    Można mieć wrażenie, że im większe bezpieczeństwo zapewnia usługa VPN, tym wyższy będzie końcowy koszt. Jeśli VPN ma służyć ograniczeniu działań marketingowych, ukrywania informacji oraz używania darmowych sieci Wi-Fi, to nie musi być ono bardzo kosztowne. Jeśli natomiast przy pomocy VPN mają powstać bazy danych w wielkich korporacjach lub też rozbudowany system bankowy, to cena będzie znacznie wyższa. Dla większości użytkowników VPN w cenie od 20 do 50 zł miesięcznie będzie wystarczające.
    WAŻNE! Wysoka cena VPN nie zawsze jest wyznacznikiem jakości. Decydując się na konkretnego usługodawcę warto przeczytać o nim opinie innych użytkowników, a w razie wątpliwości bezpośrednio skontaktować się z firmą.
  2. Logi
    W kwestii bezpieczeństwa jednym z czynników różniących dostawców jest to, czy przechowują oni logi danych użytkowników i ich działania w internecie. Jeśli nie, otrzymuje się dodatkowy stopień anonimowości. Jeśli tak, to logi mogłyby stać się sposobem na wyśledzenie użytkownika bez osoby niepożądane, w tym hakerów.
  3. Udostępnianie IP
    Inną szybką metodą oceny potencjalnego dostawcy usług VPN jest sprawdzenie, czy udostępnia ten sam adres IP wielu użytkownikom. Trudniej jest wskazać jednego użytkownika, jeśli wielu surfuje z tego samego adresu IP, więc udostępnianie IP oferuje bonusowy poziom ochrony.
  4. Lokalizacja serwerów
    Wraz z nadejściem wszechobecnej sieci Wi-Fi łatwo zapomnieć, że internet wciąż jest związany z kablami i fizycznymi urządzeniami. Jeśli regularnie chce się przesyłać strumieniowo treści z jednego kraju, a mieszkać w innym, trzeba sprawdzić, czy usługodawca ma huby i serwery dotyczące tych lokalizacji.
  5. Liczba serwerów
    Dostawca sieci VPN, który ma do zaoferowania więcej serwerów, może powodować mniej problemów z przesyłaniem danych i przepustowością, co w konsekwencji najbardziej wpływa na szybkość połączenia.
  6. Obsługa wielu urządzeń
    Jeśli korzysta się z wielu komputerów, tabletów i telefonów, na których również chce się korzystać z VPN, to trzeba wybrać dostawcę, który to umożliwia. Większość z nich pozwala podłączyć do pięciu urządzeń, ale warto pamiętać o tym, aby to sprawdzić przed zarejestrowaniem się.
  7. Wyciek IP
    Stosunkowo łatwym sposobem oceny dostawcy VPN jest sprawdzenie, czy oferuje on bezpłatną wersję próbną. Jeśli tak, można połączyć się przez VPN. Oznacza on, że ​​możliwe jest skontrolowanie prawdziwej lokalizacji urządzenia, co w wielu przypadkach dyskwalifikuje takiego dostawcę. Można też skorzystać ze specjalnych stron, które sprawdzają wyciek IP, takich jak: ExpressVPN i vpnMentor.
  8. Interfejs użytkownika
    Choć dla wielu jest to kwestia estetyczna, to jednak intuicyjny interfejs i proste przeprowadzenie przez konfiguracje jest niezwykle istotne, by móc wygodnie korzystać z VPN. Możliwość zmiany lokalizacji czy ustawienie konkretnych opcji powinno być na tyle przystępne, by móc sobie z nimi poradzić bez internetowych poradników. Dotyczy to także aplikacji mobilnych i programów na Win/Mac.
  9. Gwarancja satysfakcji i możliwość zwrotu
    Płacąc za daną usługę wymaga się tego, by spełniała ona wszystkie wymagania, a jeśli się tak nie dzieje, to firma powinna udostępnić możliwość zwrotu pieniędzy. Takie założenie musi być określone w regulaminie, z którym trzeba się zapoznać przed wykupieniem VPN.
  10. Ograniczenie transferu danych
    Wiele VPN zastrzega sobie prawo do zaprzestania usługi w momencie, kiedy działania jednej osoby będą blokować ruch innych. Często więc nie pozwalają na korzystanie z torrentów lub przesyłanie ogromnych plików. Chociaż próg transferu danych jest zazwyczaj bardzo wygórowany i wystarczający dla przeciętnego użytkownika, to jednak warto mieć ten fakt na uwadze przy wyborze dostawcy VPN.

Czy VPN jest płatny? Ile kosztuje VPN?

Dobrej jakości usługi VPN kosztują mniej lub bardziej poważne pieniądze. Dzieje się tak dlatego, że firmy muszą zainwestować w solidne serwery, transfer danych, infrastrukturę, pracowników. Jeśli usługą jest darmowy VPN, to trzeba wiedzieć, jakie kompromisy mogły zostać wprowadzone. Czy rejestruje aktywność z własnych powodów? Czy wyświetla reklamy? Czy dane są sprzedawane osobom trzecim?

Opłaty za VPN przeważnie nie przekraczają racjonalnych kwot. Za bezpieczną usługę, która oferuje maksymalne zachowanie prywatności, często nie trzeba płacić więcej niż 20 zł miesięcznie (od 3 do 5$). VPN, które kosztują więcej niż 10$, są rzadkością i nie ma zbyt wiele powodów, aby je kupować, ponieważ istnieją tańsze rozwiązania, szczególnie jeśli mowa o zwykłym, niekorporacyjnym użytkowaniu. Większość usługodawców oferuje także duże rabaty przy subskrypcji na np. dwa lata, dzięki czemu można często w końcowym rozrachunku zapłacić aż o połowę mniej.

VPN za darmo istnieją i mogą być dobrej jakości, jednak firmy oferujące takie usługi również muszą za coś utrzymać swoje serwery. Robią to za pomocą reklam i sprzedawania części danych o tym co robią użytkownicy, więc w dużej mierze ukrywanie swojej tożsamości w internecie dzięki VPN traci sens.

VPN na komputery i laptopy – Windows i macOS

Mając na względzie powyższe zalety korzystania z VPN można dojść do wniosku, że usługa ta przydaje się bardziej podczas podróży, jednak nie jest potrzebna w przypadku korzystania z internetu we własnym domu. Nic bardziej mylnego! VPN to aktualnie jedyna opcja pozwalająca na to, by całkowicie odgrodzić się od działania hakerów i chronić swoje dane. Większość osób to właśnie na osobistym PC lub laptopie przechowuje najbardziej wrażliwe informacje.

VPN na Windows (a także na urządzenia Apple z macOS) powinny spełniać przynajmniej część z poniższych kryteriów, by można się było nimi zainteresować. Muszą:

  • posiadać zaawansowane funkcje bezpieczeństwa,
  • zapobiegać wyciekom IP i DNS,
  • nie ograniczać transferu danych,
  • udostępniać treści z dowolnego kraju,
  • posiadać switch kill zapewniający bezpieczeństwo, jeśli serwer działa nieprawidłowo,
  • oferować całodobową obsługę klienta,
  • mieć prosty i intuicyjny interfejs oraz program konfiguracyjny,
  • udostępniać szybkie połączenie, które nie jest zależne od natężenia w sieci.

VPN na urządzenia mobilne – Android i iOS

Urządzenia mobilne stanowią jeszcze większe zagrożenia dla bezpieczeństwa i prywatności, niż komputery i laptopy. Na większych urządzeniach znaczna część użytkowników ma zainstalowane chociażby programy antywirusowe, co w przypadku telefonów i tabletów nie jest tak powszechną praktyką. Jest to niepokojące, ponieważ równie często łączą się one z siecią, a także zawierają aplikacje, które umożliwiają automatyczne połączenie się np. z systemem bankowym. A te dwa czynniki to mieszanka wybuchowa.

VPN na Androida lub iOS jest zatem tak samo (o ile nawet nie bardziej) konieczny, jak w przypadku PC. VPN na smartfony częściej są dostępne w wersji darmowej, które mogą być dobrym rozwiązaniem na chwilę, jednak już przy długofalowym działaniu okażą się irytujące lub wadliwe.

WAŻNE! Australijska organizacja Commonwealth (CSIRO) przeprowadziła badanie w 2015 roku, w którym przetestowała 283 darmowych sieci VPN na Androida i odkryła, że:

  • 18% nie szyfrowało ruchu w swoich tunelach,
  • 75% korzystało z zewnętrznych bibliotek do śledzenia,
  • 82% zezwalało na dostęp do poufnych zasobów, w tym kont użytkowników i wiadomości tekstowych.

VPN do gier

VPN dla graczy jest niezwykle przydatnym narzędziem. Może bowiem zmniejszyć opóźnienie między użytkownikiem a klientem serwera (ping) i przyspieszyć połączenie, ale nie jest to jedyna korzyść, jaką można uzyskać dzięki tej usłudze. VPN do gier to także:

  • dostęp do zawartości DLC i ekskluzywnych usług Xbox Live i PSN z każdego kraju,
  • możliwość zagrania w dniu premiery, mimo że w kraju docelowym byłaby ona opóźniona,
  • ochrona przed atakami DDoS, które są coraz większym problemem na turniejach e-sportowych,
  • korzystanie z serwerów do gier z dowolnego miejsca na świecie podczas podróży,
  • gry dla wielu graczy w każdym regionie.

Dostawcy usług internetowych mogą ograniczać połączenia, jeśli wykorzystanie przepustowości jest uważane za zbyt wysokie, pozostawiając graczy z nieprzyjemnym opóźnieniem lub nierównym połączeniem. VPN do gier powinien więc eliminować ten problem, jeśli wybierze się firmę, która na nie narzuca ograniczeń przy transferze danych.

VPN jako rozszerzenie do przeglądarek

Na rynku istnieje wiele różnych sieci VPN, ale nieliczne oferują dodatki do przeglądarek. Z drugiej strony dostępnych jest kilku dostawców VPN, którzy świadczą swoje usługi tylko za pośrednictwem rozszerzenia. Jakie są między nimi kluczowe różnice?

Przede wszystkim ważny jest tutaj zakres danych, jaki poddany jest szyfrowaniu. Przy korzystaniu ze standardowego VPN to każda informacja, jaka miałaby wydostać z urządzenia do sieci, ulega kodowaniu. Niezależnie od tego, czy działanie odbywa się w przeglądarce, na pulpicie, w programie czy na aplikacji w telefonie – te czynności zostaną ukryte zarówno przed dostawcą internetu, jak i przed stroną docelową. Z kolei VPN działające na przeglądarkach operują tylko w jednej dziedzinie – ukrywają tożsamość podczas surfowania i działania w sieci przy użyciu Chrome, Opery, Firefoxa i innych przeglądarek.

Zaletą VPN w przeglądarkach jest to, że są one w większości bezpłatne i ich funkcje są wystarczające dla części przeciętnych użytkowników. Jednak trzeba pamiętać o tym, że są one zwykle wolniejsze ze względu na niskokosztową infrastrukturę o dużym natężeniu ruchu. Ponadto poziom bezpieczeństwa jest znacznie niższy, ponieważ działają właściwie jako serwer proxy, a nie pełny serwer VPN. Często problematyczny jest też sposób, w jaki zarabiają, sprzedając cenne dane zbierane podczas przeglądania stronom trzecim.

Zarówno klasyczny VPN, jak i VPN na Chrome, Firefoxa czy Operę, chronią tożsamość i szyfrują ruch. Ale każde z tych rozwiązań robi to za zupełnie innym poziomie i z różną skutecznością. VPN na przeglądarkę ukrywa prawdziwą lokalizację i IP.

VPN do torrentów

VPN do torrentów zależy od konkretnej usługi, której się używa, a także od rodzaju treści, jakie się przesyła. Torrent to popularna nazwa konkretnego protokołu wykorzystywanego do przesyłania danych i plików przez internet i chociaż w większości przypadków dotyczy wątpliwych treści, to nie popełnia się przestępstwa, jeśli przenosi się pliki, do których posiada się prawa autorskie. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę z tego, że piractwo jest całkowicie nielegalne, niezależnie od narzędzi, których używa się do tego celu.

Istnieje także własna polityka VPN dotycząca torrentów i sposobu ich obsługi. Większość wysokiej jakości rozwiązań VPN dostępnych na rynku pozwala na torrenty. Jeśli chodzi o aspekt bezpieczeństwa, wszystko sprowadza się do zasad VPN dotyczących logowania lub udostępniania danych użytkownika. Zasadniczo, jeśli VPN nie zbiera logów, nie zachowa ich również dla aktywności w torrentach.

Innym aspektem, który warto wziąć pod uwagę przy wyborze sieci VPN do torrentów, są prędkości pobierania oferowane przez usługę. Oczywiście tego rodzaju informacje mogą być trudne do zdobycia – wiele firm udostępnia dokładne wykazy dopiero po zakupie i korzystaniu z usługi, aczkolwiek w przypadku torrentów warto wybierać takie o najwyższym transferze.

Czy VPN jest legalny?

Wysokiej jakości usługodawcy VPN robią wszystko co w ich mocy, aby chronić dane, prywatność i ogólne bezpieczeństwo w sieci. Jednak nadal podlegają one przepisom prawa obowiązującym w jurysdykcji, w której się znajdują, co może mieć wpływ na ich usługi.

WAŻNE! W zależności od lokalnego prawa kraju, w którym powstała sieć VPN, firma może zostać zmuszona nakazem sądowym do udostępnienia wszelkich danych dotyczących działalności użytkowników, co jest jednym z powodów prowadzenia logów. Mogą istnieć także międzynarodowe umowy między krajami w celu wymiany informacji w takich przypadkach.

VPN jako koncepcja jest jednak w większości państw nieobjętych cenzurą nieuregulowana prawnie. Ogólnie rzecz biorąc, VPN jest legalny w większości krajów, szczególnie w USA, Kanadzie, Unii Europejskiej (w tym w Polsce) i innych wysokorozwiniętych obszarach.

Państwa, które określają używanie VPN jako nielegalne to:

  • Chiny,
  • Turcja,
  • Irak,
  • Zjednoczone Emiraty Arabskie,
  • Białoruś,
  • Oman,
  • Rosja,
  • Iran,
  • Korea Północna,
  • Turkmenistan.

Aby dowiedzieć się więcej na temat legalności VPN w konkretnym kraju, trzeba zapoznać się z przepisami lokalnego rządu. Warto też zdawać sobie sprawę z tego, że prawne kary za korzystanie z VPN są niekiedy liczone w tysiącach dolarów, ale rzadko kiedy są one egzekwowane. Jednak chociażby w ZEA policjanci mają prawo do sprawdzenia telefonu czy komputera bez podania konkretnej przyczyny, więc zawsze lepiej wiedzieć, z jakimi konsekwencjami można się spotkać.

VPN czy TOR?

Mimo że TOR i VPN są zasadniczo różne, nadal mogą być używane razem dla maksymalnego bezpieczeństwa i prywatności w internecie. TOR daje dostęp do sieci poprzez przekierowanie połączenia przez szereg losowych węzłów, a także szyfrowanie tego połączenia na każdym etapie.

VPN zapewnia dostęp do jednego serwera na raz. Jego natura jest z zasady nieco inna, dlatego rozpatrywanie tych dwóch rozwiązań pod względem użyteczności mija się z celem. Są to różne opcje służące do ukrywania swoich działań i tożsamości w sieci, z czego VPN robi to w prostszy sposób, który wymaga mniejszych zasobów.

TOR działa na zasadzie połączeniu wielu serwerów, z których przesyłane są zaszyfrowane dane, zanim trafią do miejsca docelowego. Każda osoba może udostępnić swój domowy serwer w celu rozbudowania sieci, przez co staje się ona jeszcze bardziej skomplikowana i utrudnia określenie nadawcy.

Jedną z zalet TOR jest to, że można go używać w 100% za darmo i nie ma żadnych wbudowanych ograniczeń tej wersji. Wszystko, co trzeba zrobić, to pobrać oficjalną przeglądarkę TOR.

Ma to jednak swoje wady - połączenia przez TOR są powolne działanie sieci i fakt, że końcowy punkt połączenia przy ostatnim przekaźniku w tym łańcuchu może zostać zagrożony, jeśli żądana strona nie używa protokołu SSL.

Jaki protokół VPN wybrać?

Protokoły VPN definiują sposób, w jaki usługa przesyła dane przez VPN. Najczęściej używanymi protokołami są PPTP, L2TP, SSTP, IKEV2 i OpenVPN.

PPTP (protokół tunelowania punkt-punkt)
Jest to jeden z najstarszych protokołów, pierwotnie zaprojektowany przez Microsoft. Jeśli jest to wyłączna opcja oferowana przez usługodawcę VPN, to lepiej z niego zrezygnować. Zalety tego protokołu są bowiem skoncentrowane na tym, że PPTP może działać na starszych systemach i jest łatwy w konfiguracji, jednak według dzisiejszych standardów nie można go uznać za bezpieczny.

L2TP/IPsec (Layer 2 Tunneling Protocol)
Jest to połączenie protokołu PPTP i Cisco L2F. Koncepcja jest prosta – używa kluczy do ustanowienia bezpiecznego połączenia na każdym końcu tunelu danych, ale nadal nie jest to zbyt bezpieczne. Dodanie protokołu IPsec nieco poprawia tę kwestię, ale istnieją doniesienia o złamaniu tego protokołu.

SSTP (Secure Socket Tunneling Protocol)
Kolejny protokół stworzony przez Microsoft. Połączenie jest ustanawiane za pomocą szyfrowania SSL/TLS, które jest standardem szyfrowania internetowego. Siła SSL i TLS jest zbudowana na kryptografii z symetrycznym kluczem – układ, w którym tylko dwie strony uczestniczące w transferze mogą dekodować znajdujące się w nim dane. SSTP jest więc bardzo bezpiecznym rozwiązaniem, gdyż strony trzecie nie mają dostępu do przesyłanych informacji.

IKEv2 (Internet Key Exchange, wersja 2)
Jest to następny protokół od Microsoft. Łączy w sobie wszystkie powyższe opcje – szyfruje dane, ogranicza ilość odbiorców, przesyła tunelowo. Jest to dobra i pewna opcja, którą warto się zainteresować.

OpenVPN
Opiera się na SSL/TLS i jest projektem open source, co oznacza, że ​​jest ciągle ulepszany przez setki programistów. Zabezpiecza połączenie za pomocą kluczy znanych tylko przez obie uczestniczące strony po obu stronach transmisji. Jest to najbardziej wszechstronny i nowoczesny protokół, który sprawdzi się każdemu.

Czy VPN spowalnia internet? Test szybkości VPN

W rzeczywistości istnieje więcej niż kilka czynników, które mogą wpłynąć na szybkość internetu, niezależnie od tego, czy korzysta się z VPN. Nie da się jednak ukryć, że w większości przypadków szybkość transferu jest obniżona po zaimplementowaniu usługi, a wiąże się to z następującymi kwestiami:

  1. Odległość do serwera VPN
    Czynnikiem, który ma największy wpływ na szybkość internetu, jest odległość między lokalizacją a serwerem VPN. Sieć, choć kojarzy się z czymś pozbawionym fizyczności, to tak naprawdę ogromny zbiór serwerów, kabli i urządzeń, więc w rzeczywisty sposób dane „podróżują” po świecie, co może trwać mikrosekundy.
  2. Ładowanie serwera VPN
    Innym czynnikiem wpływającym na spowolnienie jest obciążenie serwera VPN. Głównie jest to problem występujący przy darmowych VPN. Może się tak zdarzyć, jeśli w jednym momencie jest wielu użytkowników podłączonych do konkretnego serwera.
  3. Protokoły VPN i szyfrowanie
    Istnieją cztery podstawowe protokoły VPN, ale niektóre z najlepszych usług VPN oferują dodatkowo SSTP lub SoftEther. Każdy protokół ma swój własny poziom szyfrowania i zaleca się, aby był używany w różnych przypadkach. Jednak główna zasada brzmi – im wyższy poziom szyfrowania, tym niższa prędkość VPN. Według specjalistów z vpnMentor zazwyczaj uzyskuje się lepsze szybkości połączenia z protokołami PPTP i L2TP/IPSec, ponieważ używają szyfrowania 128-bitowego.
  4. Ograniczenie prędkości ISP
    Prędkość, którą zapewnia usługodawca internetowy, wpływa również na szybkość połączenia VPN. Większość szybkich połączeń obsługuje przepustowość co najmniej 10 Mb/s i może osiągać nawet 1 Gb/s. W takich przypadkach prędkość VPN nie będzie miała znacznego wpływu. Jednak wszystko, co jest mniejsze niż standardowe wielkości (w postaci połączenia modemowego lub połączenia 3G) może powodować problemy z połączeniem VPN.
  5. Połączenie międzysieciowe między dostawcą VPN a dostawcą usług internetowych
    Kolejnym czynnikiem, który zależy od dostawcy internetu, jest poziom połączenia między dostawcą VPN a usługodawcą internetowym. Nawet jeśli korzysta się z internetu o szybkości 50 Mb/s, ale jest on niskiej jakości (występują przerwy w pracy, znaczne spowolnienia itd.), nie można uzyskać najlepszych wyników z usługi VPN.
  6. Szybkość procesora
    Podzespoły zamontowane w urządzeniu również wpływają na szybkość VPN. Za przesyłanie i odbieranych danych odpowiedzialny jest m.in. procesor, który przetwarza otrzymany kod w możliwe do zobaczenia treści.
  7. Ustawienia zapory
    Często ustawienia zapory sieciowej nie wpływają na VPN, jednak mają znaczenie dla szybkości pracy procesora, przez co połączenie VPN może spowolnić.

Jak uruchomić i korzystać z VPN - krok po kroku

VPN na routerze domowym jest najlepszym sposobem, aby upewnić się, że wszystko, co jest podłączone do tego routera, odbywa się przez bezpieczne połączenie VPN. W tym scenariuszu nie trzeba już instalować poszczególnych aplikacji na urządzeniach przenośnych, laptopach, telewizorach smart ani żadnych innych urządzeniach z dostępem do sieci.

Najpierw trzeba upewnić się, że router jest zgodny z VPN. Można to zrobić na stronie internetowej producenta. Większość FlashRouterów z obsługą DD-WRT i Tomato jest kompatybilna z VPN.

Konkretne kroki związane z konfigurowaniem różnią się w zależności od usługi. Dostawca prawdopodobnie ma dedykowaną sekcję na swojej stronie internetowej poświęconą wyjaśnieniu, jak przeprowadzić ten proces. Instalacja jest prosta i polega na zalogowaniu się do routera, a następnie wypełnieniu kilku standardowych formularzy – nie jest to nic skomplikowanego, chociaż liczba opcji i możliwych konfiguracji wydaje się przytłaczająca.

W przypadku jednego z najbardziej popularnych usługodawców VPN proces instalowania VPN jest niezwykle prosty.

Po wybraniu odpowiedniego pakietu i opłaceniu usługi otrzymuje się na skrzynkę pocztową kod wraz z linkiem do strony, z której można pobrać VPN na konkretny system. Klikając opcję pojawi się okno z miejscem na przekopiowanie powyższego kodu. Następnie wystarczy zgodzić się na instalację, a po kilku sekundach VPN jest gotowy do użycia. Program ukazuje się w postaci prostego interfejsu z przyciskiem włącz/wyłącz i wyborem konkretnej lokalizacji.

Mój wybór: NordVPN
Wybór nr 1 po przetestowaniu 27 innych dostawców usług VPN.